Quyền phủ quyết là gì?
Phủ quyết (veto) được hiểu theo nghĩa đơn giản nhất là ngăn cản cái gì đó diễn ra. Theo tiếng Latinh, từ “phủ quyết (veto)” nghĩa là “I forbid” (Tôi cấm). Như vậy, Quyền phủ quyết là quyền đơn phương bác bỏ, không chấp thuận một vấn đề nào đó trong các lĩnh vực khác nhau, nhằm nói lên những quan điểm của cá nhân, tổ chức, quốc gia nào đó trong thực hiện những vấn đề trên cơ sở pháp luật quốc gia và pháp luật quốc tế [1]. Ví dụ, trong một công ty, một cổ đông sở hữu 36% cổ phần của công ty (theo quy định của Luật Doanh nghiệp 2020) có thể phủ quyết bất kì quyết định nào thuộc thẩm quyền của Đại hội cổ đông.
Xét ở khía cạnh hành chính, tại nhiều quốc gia, đặc biệt là các nước theo nguyên tắc quyền lực phân lập, quyền phủ quyết thường được quy định trong Hiến pháp. Dựa theo mức độ phủ quyết có thể phân chia: Quyền phủ quyết tuyệt đối, quyền phủ quyết tương đối, phủ quyết bỏ túi (pocket veto), phủ quyết một phần [2].
Nhìn chung việc trao quyền phủ quyết chính là trao một công cụ để kiểm soát quyền lực, tránh tuyệt đối hóa quyền lực vào một cơ quan nhất định, mà cụ thể trong bài viết này chính là việc kiểm soát quyền lực giữa nhánh hành pháp đối với nhánh lập pháp.